25 kwietnia 2018r. Ministerstwo Finansów przedstawiło „Metodykę w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych”.

Metodyka jest zbiorem wskazówek, skierowanym do urzędników organów skarbowych, która ma im pomóc w ocenie dochowania należytej staranności w VAT przez przedsiębiorców. Z uwagi na fakt, że dokument powstał we współpracy ze stroną społeczną, jest także pomocny dla podatników, wskazuje bowiem na elementy którymi będą kierowali się kontrolujący przy ocenie należytej staranności.

Jak wynika z komunikatu MF, Metodyka znajdzie zastosowanie wyłącznie do nabywców w obrocie krajowym, którzy nie dokonali oszustwa w zakresie podatku VAT oraz nie wiedzieli, że transakcja, w wyniku której nabyli towar, służy oszustwu w zakresie VAT. Jeżeli podatnik podejmie działania wskazane w Metodyce, prawdopodobieństwo dochowania przez niego należytej staranności istotnie się zwiększy. Elementy weryfikacji kontrahenta zostały podzielone na etap rozpoczęcia współpracy oraz etap trwania współpracy. Tylko w sytuacji zignorowania obiektywnych okoliczności, wskazujących na fakt, że transakcja może zmierzać do naruszenia prawa lub oszustwa, prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego może być zakwestionowane.

Metodyka wprost wskazuje, że zastosowanie przez przedsiębiorcę mechanizmu podzielonej płatności, która wejdzie w życie 1 lipca 2018r. oraz przeprowadzenie weryfikacji formalnej kontrahenta, a także brak okoliczności jednoznacznie wskazujących na brak dochowania należytej staranności powinno być wystarczające do uznania przez organy skarbowe, że przedsiębiorca dochował należytej staranności.

Sytuacje które mogą wzbudzić podejrzenia organu podatkowego, to przykładowo nabycie od kontrahenta towarów, które należą do innej branży niż ta, w której działa i których dotychczas podatnik od niego nie nabywał, jeżeli zmiana profilu działalności kontrahenta nie ma uzasadnienia ekonomicznego. Podobnie płatność za towar przelewem na dwa odrębne rachunki bankowe powinna budzić wątpliwości, jeżeli cenę netto za zakupione towary zapłacono na rachunek bankowy wskazany przez kontrahenta, a  zawarty w cenie towarów VAT został zapłacony na inny (wskazany przez kontrahenta) rachunek bankowy.

Podsumowując, mimo ze głównym odbiorcą dokumentu są urzędnicy skarbowi, to zawarte w nim elementy mogą być brane pod uwagę przez podatników przy weryfikacji stosowanych przez nich metod sprawdzania kontrahentów.